Rij je in een nieuwe auto, dan ken je het geluid inmiddels wel: dat irritante piepje zodra je een paar kilometer per uur boven de limiet komt. Of erger nog, terwijl je je gewoon netjes aan de maximumsnelheid houdt. Sinds juli 2024 is de Intelligente Snelheidsassistent (ISA) verplicht in alle nieuwe automodellen, en sinds juli 2026 geldt dat voor elke nieuw geregistreerde auto in de Europese Unie. Het idee is goed, de uitvoering rammelt nog flink.
Wat ISA precies doet
ISA gebruikt een camera achter de voorruit en de kaartgegevens van je navigatiesysteem om te bepalen welke maximumsnelheid op jouw locatie geldt. Rij je harder, dan waarschuwt het systeem je met een geluidssignaal of een melding in het dashboard. Belangrijk om te weten: ISA grijpt in de huidige vorm nog niet actief in. Je auto remt niet automatisch af, hij tikt je alleen op de vingers. Dat gaat veranderen, maar daarover verderop meer.
De achterliggende gedachte is simpel. Te hard rijden is nog altijd een van de grootste risicofactoren in het verkeer, en een systeem dat je daar continu aan herinnert, zou moeten helpen. Op papier een logische stap richting minder verkeersslachtoffers.
Waarom het systeem zo vaak de mist ingaat
In de praktijk zit ISA er regelmatig faliekant naast. Een ANWB-belangenbehartiger noemt het "een typisch gevalletje: goed idee, slechte uitvoering." De camera leest verkeersborden soms verkeerd, of de navigatiekaart klopt niet meer met de actuele situatie. Bij wegwerkzaamheden staan vaak meerdere borden met verschillende snelheden vlak bij elkaar, en dan weet het systeem simpelweg niet meer welke limiet geldt. Een bestuurder in Rotterdam werd zo continu gewaarschuwd terwijl hij zich keurig aan de 50 kilometer per uur hield.
Verouderde gps-data is een groot deel van het probleem. Snelheidslimieten veranderen regelmatig, maar de kaarten in je auto lopen daar niet altijd op tijd in mee. Andere hulpsystemen zoals adaptieve cruisecontrol en dodehoekwaarschuwing kregen een veel warmer onthaal. Die werken meestal gewoon zoals bedoeld. ISA is het systeem waar de meeste ergernis over is, juist vanwege dat storende, vaak onterechte gepiep.
Wie meer wil weten over hoe nieuwe verplichte camerasystemen je rijgedrag monitoren, leest ook ons artikel over de verplichte ogencamera in nieuwe auto's. Beide systemen vallen onder dezelfde Europese veiligheidsverordening, maar roepen heel andere reacties op.
Mag je het gewoon uitzetten?
Ja, maar niet permanent. De Europese Commissie heeft vastgelegd welke veiligheidssystemen actief moeten zijn zodra je de motor start. Zet je ISA uit tijdens een rit, dan staat hij bij de volgende start automatisch weer aan. Elke keer opnieuw uitschakelen dus, als het geluid je te veel wordt. Fabrikanten bieden daar meestal een knop of menu-optie voor, meestal terug te vinden onder de instellingen voor rijhulpsystemen.
Sommige automobilisten kiezen ervoor het volume van de waarschuwing te dempen in plaats van het systeem helemaal uit te zetten, zodat ze nog wel een visuele melding krijgen zonder het gepiep. Check de handleiding van je specifieke model, want de manier waarop je dit instelt verschilt per merk.
Wat de toekomst brengt
De huidige ISA is nog relatief onschuldig: hij waarschuwt, maar grijpt niet in. Toekomstige versies gaan een stap verder en kunnen je snelheid actief begrenzen tot de geldende limiet. Dan kun je simpelweg niet meer harder rijden dan is toegestaan op de weg waar je op zit. Het landelijke verkeersinstituut CROW leidt inmiddels een werkgroep waar ook de ANWB in meedenkt, met als doel richtlijnen op te stellen zodat ISA daadwerkelijk bijdraagt aan verkeersveiligheid zonder onnodige hinder.
Dat is ook nodig. Volgens cijfers van de Rijksoverheid staat verkeersveiligheid in Nederland onder druk, met 759 verkeersdoden in 2025, het hoogste aantal in twintig jaar. Een systeem dat goed werkt kan daar echt aan bijdragen. Een systeem dat mensen alleen maar irriteert, zorgt er vooral voor dat automobilisten het uitzetten en dus niets aan de veiligheid bijdraagt. De ANWB benadrukt in haar standpunt dan ook dat het systeem eerst vrij van kinderziektes moet zijn voordat het echt effect kan hebben.
Voor wie meer geïnteresseerd is in hoe zelfrijdende technologie zich verder ontwikkelt, is ons artikel over de goedkeuring van Tesla FSD in Nederland ook interessant leesvoer. Dezelfde discussie over betrouwbaarheid van software speelt daar namelijk net zo hard.
Dit doe je morgen achter het stuur
Rij je in een auto met ISA en erger je je aan het gepiep, controleer dan eerst of je navigatiesysteem de laatste kaartupdate heeft. Veel van de foutmeldingen verdwijnen simpelweg als de gps-data actueel is. Let bij wegwerkzaamheden extra op, want daar maakt het systeem de meeste fouten. En onthoud: het gepiep is vervelend, maar het onderliggende doel, minder hard rijden, blijft de moeite waard. Vooral met het aantal verkeersdoden dat vorig jaar opnieuw opliep, is een beetje extra alertheid achter het stuur nooit weggegooide moeite. Ook bij minder gunstige weersomstandigheden loont het om je snelheid aan te passen, zoals we eerder al schreven in ons artikel over veilig rijden tijdens een stortbui.