Je denkt misschien dat je wegkomt met even de telefoon pakken op de A2, maar de cijfers zeggen iets anders. In de eerste vier maanden van 2026 registreerde justitie 2,58 miljoen verkeersovertredingen, bijna 13 procent meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. 2025 was met 759 verkeersdoden al het dodelijkste jaar in twintig jaar. Het nieuwe kabinet grijpt nu in, en de maatregelen raken straks bijna iedere automobilist.
Dit is hoeveel vaker je nu op de bon gaat
De stijging zit niet in één categorie, maar verspreid over bijna alle gevaarlijk rijgedrag. Door rood rijden steeg met bijna 35 procent, van 59.772 naar 80.548 gevallen. Niet-gordel-dragen ging met 8,3 procent omhoog. En snelheidsovertredingen, nog altijd de grootste groep, liepen op van 1,68 miljoen naar 1,81 miljoen. Volgens cijfers van het Openbaar Ministerie hangt die stijging deels samen met meer en slimmere handhaving, maar ook simpelweg met rijgedrag dat gevaarlijker wordt. Dat je auto je waarschuwt zodra je te hard rijdt, zoals we eerder beschreven in ons artikel over die piepjes bij te hoge snelheid, lijkt dus nog niet voor iedereen genoeg af te schrikken.
Waarom rijden onder invloed voortaan een ander verhaal wordt
Het kabinet Jetten, bestaand uit D66, CDA en VVD, heeft in het coalitieakkoord 'Aan de slag' een zero-tolerancebeleid voor alcohol en drugs in het verkeer opgenomen. Dat betekent strengere handhaving, zwaardere straffen, de terugkeer van het alcoholslot en een aangescherpt puntenrijbewijs. Zodra er nieuwe, gevalideerde drugstests beschikbaar zijn, worden die ingezet bij controles langs de weg. Nu geldt nog een grens van 0,5 promille, en 0,2 promille voor bestuurders die net hun rijbewijs hebben. Onder zero tolerance verdwijnt die marge grotendeels.
Het alcoholslot is geen nieuw apparaat, maar wordt wel breder ingezet dan voorheen. Je start de auto dan pas na een blaastest, en dat herhaalt zich tijdens de rit op onverwachte momenten. Voor veelplegers betekent dit concreet dat ze maandenlang niet zomaar meer achter het stuur kunnen stappen zonder dat systeem. Het puntenrijbewijs werkt straks op dezelfde logica als in andere landen: elke overtreding kost punten, en bij een bepaald totaal ben je je rijbewijs kwijt, ongeacht hoe die punten zijn opgebouwd.
Van 650 naar 1.450 handhavingslocaties
De uitbreiding van de controles is niet symbolisch. Het Openbaar Ministerie wil het aantal plekken waar een flitspaal kan staan dit jaar meer dan verdubbelen, van ongeveer 650 naar 1.450. Daarnaast groeit het aantal mobiele flitsers van 75 naar 120 en het aantal camera's dat specifiek telefoongebruik achter het stuur herkent van 40 naar 50. De NOS noemt het zelf de grootste uitbreiding van geautomatiseerde handhaving in jaren. Dat verklaart meteen waarom de pakkans voor dingen als appen tijdens het rijden de komende tijd flink toeneemt, ook op wegen waar je eerder nooit controle verwachtte.
Wat dit praktisch betekent als je achter het stuur stapt
Voor de gemiddelde bestuurder verandert er concreet drie dingen. Eén, de kans dat een overtreding wordt opgemerkt stijgt, simpelweg omdat er meer en gerichter wordt gecontroleerd. Twee, de gevolgen van alcohol of drugs achter het stuur worden zwaarder, met het alcoholslot als reëel scenario bij herhaling. Drie, het puntenrijbewijs gaat strenger werken, waardoor je rijbewijs sneller op het spel staat dan voorheen.
Voor net-geslaagde bestuurders is dat extra relevant, want die groep betaalt sowieso al dubbel zoveel premie voor hun autoverzekering en kan zich een tweede overtreding nog minder veroorloven. Eén bekeuring te veel kan straks dus niet alleen je rijbewijs kosten, maar ook je verzekeringsdossier voor jaren tekenen. Driekwart van de Nederlanders staat overigens achter een zero-tolerancebeleid voor alcohol in het verkeer, en nog meer mensen willen dat het alcoholslot terugkeert voor herhalingsdaders. Politiek draagvlak is er dus wel, ook al moet een minderheidskabinet voor elk voorstel steun zoeken bij de oppositie.
Waarom je dit nu al moet laten doordringen
Het coalitieakkoord moet nog door een minderheidskabinet worden uitgevoerd, en niet elk plan haalt het ongewijzigd door de Kamer. Er is zelfs al een Kamermotie ingediend die erop wijst dat het akkoord geen extra geld reserveert voor verkeersveiligheid, met de vraag om het alcoholslot alsnog voortvarend in te voeren. Maar de richting staat vast: meer handhaving, zwaardere consequenties, minder ruimte voor twijfel. Dat geldt niet alleen voor drank en drugs, maar ook voor alledaagse dingen als je telefoon, je gordel en je snelheid.
Wie nu al zijn gedrag bijstelt, hoeft straks niet te wennen aan een systeem dat ineens veel minder clementie toont. De techniek in je auto, van gordelwaarschuwing tot het cameratoezicht op je ogen dat sinds juli verplicht is in nieuwe modellen, loopt eigenlijk al voor op wat de wet nu pas afdwingt. De auto houdt je in de gaten, en vanaf dit jaar doet de overheid dat net zo goed, alleen dan met een boete erbij in plaats van een piepje op het dashboard.